Günlük Kesitler Yazılar

Temel Yargı Nedir? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Felsefi Bir İnceleme Bir sabah, kahvemi alıp pencerenin önüne geçtim. Şehir uykusundan uyanırken, beynimde beliren birkaç düşünce vardı: “Gerçekten neyin doğru olduğunu nasıl biliyoruz? Nedir bu ‘doğru’ ya da ‘yanlış’ meselesi?” Bu sorular, insanın düşünsel yolculuğunun evrensel sorularıydı. Bu düşünceler beni temelde bir soruya yönlendirdi: “Temel yargı nedir?” Gündelik hayatta bu tür yargılarla sürekli karşılaşıyoruz. Hangi davranışın doğru olduğu, neyin gerçek olduğu gibi sorular, insanın temel yaşama biçimlerini şekillendiriyor. Fakat, bu yargıların kökenlerine indiğimizde, bazen bir şeyin doğru ya da yanlış olduğunu söylemek, sandığımız kadar basit olmuyor. Felsefe, insanın dünyayı anlamaya ve…

Telefon Kaç Yıl Önce Üretildi? Kültürel Bir Perspektiften Herkesin bildiği, tanıdığı, kullandığı, ancak birçoğumuzun gözden kaçırdığı şeyler vardır. Mesela telefon… Bugün, elimize aldığımızda bir “iletişim aracından” çok daha fazlası haline gelmiş olan bu cihaz, ne kadar köklü bir tarihe sahiptir? Birçoğumuz için telefon, sosyal yaşamımızın ayrılmaz bir parçası olmuştur. Fakat bu cihazın tarihini ve kültürel etkilerini daha derinlemesine anlamak, sadece teknolojiye dair bir bilgi edinmekle kalmaz, aynı zamanda toplumların nasıl şekillendiğini ve kimliklerini nasıl oluşturduğunu da ortaya koyar. Dünya çapında her kültür, kendi ritüellerini, sembollerini ve ekonomik sistemlerini oluştururken, teknolojik ilerlemeler de büyük rol oynamaktadır. Bu yazıda, telefonun ortaya çıkışı…

Hacda Arafat’a Neden Çıkılır? Hac, Müslümanlar için en kutsal ibadetlerden biri ve her yıl milyonlarca kişinin Kabe’yi tavaf etmek için Mekke’ye akın etmesiyle gerçekleşiyor. Hacda Arafat’a çıkmak, bu ibadetin en önemli aşamalarından biri olarak kabul ediliyor. Peki, Hacda Arafat’a çıkmanın arkasında ne var? Neden Arafat’a çıkmak bu kadar kritik bir öneme sahip? İçimdeki mühendis ve içimdeki insan bu soruya farklı bakış açılarıyla cevap vermek istiyor. Hadi gelin, birlikte keşfedelim. İçimdeki Mühendis: Arafat ve Hac’ın Mantıksal Anlamı İçimdeki mühendis önce derin bir nefes alır ve analitik bakış açısından başlar: Arafat’a çıkmak, sadece bir dini gereklilik değil, aynı zamanda bir sembolizm taşıyor.…

Eski Türkçede Eser Ne Demek? Eski Türkçede “eser” kelimesi, bir bakıma çok daha derin ve kapsamlı bir anlam taşıyor. Günümüzde genellikle bir insanın yaptığı iş veya ortaya koyduğu ürün anlamında kullanılsa da, eski Türk dilinde “eser” daha çok insanın kalıcı bıraktığı izler, yaratıcı gücünün somut hale gelmiş hâli olarak kabul ediliyordu. Peki, eski Türkçede “eser” dediğimizde tam olarak neyi kastediyorlardı? Gelin, bu kelimenin tarihî arka planına göz atalım. Eserin Kökeni ve Anlamı Türk dilinin evrimi, çok katmanlı bir süreçtir. Eski Türkçe, Orta Asya’nın çeşitli bölgelerinde kullanılan, bugünkünden çok daha farklı yapılar içeren bir dil olarak karşımıza çıkar. Kelimelerin anlamları zamanla…

Akünün Bittiğini Nasıl Anlarız? Felsefi Bir Dönüşüm Hayatın karmaşıklığı, belki de bir akünün bitmesi gibi basit bir durumu dahi derinlemesine düşündürtebilir. Peki, akünün bittiğini nasıl anlarız? Sadece telefonlarımızın veya araçlarımızın çalışmamasıyla mı? Ya da bazen yaşadığımız bir anın tükenişiyle, içsel enerjimizi kaybettiğimizde hissettiğimiz o tıpkı bir akü gibi boşalmışlık haliyle mi? Belki de, her şeyin bir zamanlar çalıştığı ve şimdi bir şeylerin eksik olduğu bu duyguda, insanın özüyle ve varoluşuyla ilgili derin bir sorgulama yatıyordur. Felsefi düşünce, varlıkla olan ilişkimizi sorgulamaktan doğar. Ve bu sorgulama, akülerin bitmesiyle, insanın kendi enerjisinin tükenişi arasında büyük benzerlikler barındırır. Akünün bittiğini anlamak, aslında bir…

Acıdan Zevk Alan İnsana Ne Denir? Tarihsel Bir Perspektif Giriş: Geçmişin Anlamı ve Bugünün Yorumlanması Geçmişin izlerini sürerken, yalnızca tarihin büyük olaylarına değil, insanların duygusal ve psikolojik dünyalarındaki dönüşümlere de bakmak, bugünün dünyasına dair daha derin bir anlayış geliştirmemize yardımcı olabilir. Tarih, yalnızca kronolojik bir olaylar dizisi değil; aynı zamanda insanın yaşadığı acı, zevk, korku ve arzu gibi evrensel duyguların ve bunların toplumsal yansımalarının bir aynasıdır. Acıdan zevk alan insan figürü, tarih boyunca farklı şekillerde karşımıza çıkmış ve her dönemde toplumların değerleriyle paralel olarak değişik yorumlarla ele alınmıştır. Bu yazıda, acıdan zevk almanın tarihsel bağlamdaki anlamını, toplumsal dönüşüm süreçlerini ve…

Şayan Olmak Nedir? Ekonomik Bir Perspektiften Bakış Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, her seçim bir fırsat maliyeti taşır. Her tercih, bir başka fırsatın kaybedilmesine yol açar. İnsanlar, gündelik hayatlarında bu kıt kaynakları en verimli şekilde kullanabilmek için sürekli olarak kararlar alır. Peki, “şayan olmak” bu kararlar ve kıt kaynaklar bağlamında nasıl bir anlam taşır? Bu yazıda, “şayan olmak” kavramını, ekonomi perspektifinden, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi çerçevesinde analiz edeceğiz. Şayan olmak, sadece bireysel bir değer yargısı değil, aynı zamanda toplumsal ve ekonomik bir olgudur. Mikroekonomik Perspektif: Bireysel Kararlar ve Piyasa Dinamikleri Mikroekonomi, bireylerin ve firmaların sınırlı kaynaklarla yaptığı seçimleri ve…

İslam Dini Ne Zaman Geldi? Tarihî Derinliklerden Günümüze Bir Yolculuk Bir sabah işe gitmek üzere evden çıkarken, gözüm bir sokak tabelasına takıldı: “Selamünaleyküm.” Bu kelime, neredeyse her gün kulağımıza çalınan, alıştığımız bir selamlaşma şekli. Ama bu basit kelimenin ardında ne kadar derin bir tarih yattığını düşündünüz mü? Yüzyıllar önce, tam olarak 7. yüzyılda, bu söz ilk kez bir peygamberin dilinden dökülüp bir halkın yaşamına dokunmaya başladığında, tüm dünyayı nasıl değiştireceğini kimse tahmin edemezdi. İslam dini, bugün dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca insanın hayatını şekillendiriyor, ancak bir zamanlar, sadece Arap çöllerinde, bir adamın sözleriyle başladı. Peki, İslam dini tam olarak ne…

Tekstilde Kesimhane Ne Demek? Bir Siyaset Bilimi Perspektifinden Bakış Toplumsal yapıları ve güç ilişkilerini anlamaya çalışan bir kişi için, kelimeler yalnızca anlam taşımaktan çok daha fazlasıdır. Her kelime, bir sistemin, bir ideolojinin ya da bir gücün yansımasıdır. Bu yazıda ele alacağımız “kesimhane” terimi, ilk bakışta sıradan bir üretim terimi gibi görünebilir; ancak daha derinlemesine düşündüğümüzde, bu kelimenin ardında yatan güç dinamikleri, toplumsal düzen ve meşruiyet üzerine önemli soruları gündeme getirebilir. Tekstilde kesimhane ne demek, ve bu kavram, iktidar, demokrasi, yurttaşlık gibi kavramlarla nasıl bir ilişki kurar? Kesimhane, aslında tekstil sektöründe, kumaşların kesilerek dikilmeye hazır hale getirildiği bir alandır. Ancak, “kesimhane”…

Lisede Uzaklaştırma Sicile İşler Mi? Tarihsel Bir Perspektif Üzerinden Bir İnceleme Geçmişin ardında bırakılan izler, bugün içinde bulunduğumuz toplumun ve sistemlerin nasıl şekillendiğini anlamamıza ışık tutar. Eğitim kurumlarında uygulanan disiplin cezaları ve bunların bireyler üzerindeki uzun vadeli etkileri, tarih boyunca toplumların değer yargıları, güç dinamikleri ve sosyal yapıları ile yakından ilişkilidir. “Lisede uzaklaştırma sicile işler mi?” sorusu, bir öğrencinin eğitim hayatındaki en önemli anlardan birini, toplumun ve sistemin ona biçtiği kimlikle nasıl şekillendirdiğini sorgulamamıza olanak verir. Bu yazıda, geçmişin eğitim ve disiplin anlayışlarını inceleyerek, bu sorunun tarihsel kökenlerine inmeye çalışacağım. Eğitimde Disiplinin Evrimi: Erken Dönemden 19. Yüzyıla Antik Dönemlerde Disiplin…